2026 - Bazı Tarım Ürünlerinin İhracat ve İthalatında Ticari Kalite Denetiminde Yeni Dönem

Ticaret Bakanlığı, bazı tarım ürünlerinin ihracat ve ithalatında uygulanacak ticari kalite denetimi kurallarını yeniden düzenledi. Resmî Gazete’de yayımlanan Bazı Tarım Ürünlerinin İhracatında ve İthalatında Ticari Kalite Denetimi Tebliği (Ürün Güvenliği ve Denetimi: 2026/21) ile birlikte, dış ticarete konu belirli tarım ürünlerinde denetim süreci 2026 yılı itibarıyla yeni esaslara bağlandı.

Yeni düzenlemeye göre, Ek-1 ve Ek-2’de yer alan ürünler için ihracat ve ithalatta ticari kalite denetimleri, gerektiğinde risk analizi esaslı olarak yapılacak. Denetimler, ürünlerin ilgili teknik düzenlemelere uygunluğunu kontrol etmeye yönelik olacak. Tebliğ açık şekilde, bu uygulamanın gıda güvenliği denetimi olmadığını, yalnızca ticari kalite denetimi niteliği taşıdığını ortaya koyuyor.

Başvurular ve tüm işlem akışı TAREKS üzerinden yürütülecek. Risk analizine göre bazı partiler doğrudan işlem görebilecek, bazı partiler ise fiili denetime sevk edilecek. Fiili denetimlerde fiziki muayene, ölçüm, tartım ve gerekli görülmesi halinde laboratuvar analizi devreye alınabilecek.

Düzenleme kapsamında, ihracatta ürünlerin ambalaj, işaretleme, parti numarası ve ilgili teknik düzenleme şartlarına uygunluğu önemini koruyor. İthalatta ise başvuru sonrası belge yükleme, risk analizi, fiili denetim ve uygunluk sonucuna göre işlem tesis edilecek. Uygunsuz bulunan ürünler için geri çevirme veya ret süreçleri uygulanabilecek.

Ayrıca Tebliğ, denetim sonucuna itiraz, ikinci denetim, laboratuvar analizi, kapsam dışı beyanı, TAREKS referans numarasının beyannamede kullanılması ve Uygunluk Belgesi düzenlenmesine ilişkin çerçeveyi de güncelliyor. Özellikle ihracatçı ve ithalatçı firmaların, TAREKS kayıtlarını ve kullanıcı yetkilendirmelerini eksiksiz biçimde tamamlaması büyük önem taşıyor.

Yeni Tebliğ ile birlikte, 31.12.2024 tarihli 2025/21 sayılı önceki düzenleme yürürlükten kaldırıldı. Yeni hükümler 1 Ocak 2026 tarihi itibarıyla yürürlüğe girecek

Tarım ürünleri ticaretinde faaliyet gösteren firmalar açısından bu düzenleme; denetim süreçlerinin daha sistematik, dijital ve risk odaklı şekilde yürütüleceğini gösteriyor. Özellikle ihracatta zaman kaybı, geri çevirme ve ithalatta ret riskini azaltmak isteyen firmaların, ürün bazlı denetim yükümlülüklerini önceden doğru analiz etmesi gerekecek.