163 GÜMRÜK MÜDÜRLÜĞÜ YAPAY ZEKA İLE YENİLENDİ

Ticaret Bakanı Ömer Bolat, Ankara’da düzenlenen AI Tomorrow Summit 2026 etkinliğinde yaptığı açıklamada, Ticaret Bakanlığı'nın yapay zeka destekli dijital dönüşüm çalışmalarını anlattı. Bolat, 163 gümrük müdürlüğünde risk analizi ve veri madenciliği sistemlerinin yapay zeka teknolojileriyle yenilendiğini açıkladı.

Bakan Bolat, devreye alınan Dış Ticaret Anomali Tespit Sistemi sayesinde dış ticaret işlemlerindeki olağan dışı hareketlerin anlık olarak tespit edilebildiğini belirterek, gümrüklerde risk yönetiminin daha etkin hale geldiğini söyledi.

Yapay zeka destekli mali risk analizleri sayesinde 2026 yılında ithalat işlemlerinin yaklaşık yüzde 10’unun riskli olarak değerlendirilerek fiziki kontrole sevk edildiğini ifade eden Bolat, bu çalışmalar sonucunda 7,6 milyar liralık ek gümrük vergisi ve teminat tahsilatı sağlandığını açıkladı.

Bakanlık tarafından geliştirilen makine öğrenmesi tabanlı “Muhafız” sistemiyle kara ve deniz taşıtlarının rotalarındaki anormalliklerin de anlık olarak izlenebildiğini belirten Bolat, kaçakçılıkla mücadelede teknolojinin etkin şekilde kullanıldığını vurguladı.

İthalatta ürün güvenliği alanında da yapay zekadan yararlanıldığını ifade eden Bolat, Yeni TAREKS sistemi ile öğrenebilen ve kendini geliştirebilen proaktif risk analiz modeline geçildiğini söyledi. Ayrıca serbest bölgelerin yönetimi için geliştirilen SEB ATLAS projesiyle tüm verilerin tek platformda toplandığını kaydetti.

Gümrüklerde kullanılan teknolojik sistemlerin sahadaki sonuçlarına da değinen Bolat, 27 Mayıs 2026 itibarıyla gerçekleştirilen 341 operasyonda 19,7 milyar lira değerinde 12,3 ton uyuşturucu madde, ayrıca 2 bin 418 operasyonda 21,3 milyar liralık kaçak ticari eşya ele geçirildiğini açıkladı.

Ticaret Bakanlığı’nın geliştirdiği Tarife Arama Motoru (TARA) uygulaması sayesinde cep telefonu kamerasıyla ürünlerin gümrük tarife pozisyonlarının saniyeler içinde tespit edilebildiğini belirten Bolat, önümüzdeki dönemde Ticaret Veri Analitiği Merkezi (TİVAM) projesinin de hayata geçirileceğini duyurdu.

Bakan Bolat, yapay zekanın artık sadece bir teknoloji değil, ekonomik rekabet gücünü belirleyen stratejik bir unsur olduğunu vurgulayarak, Türkiye'nin bu alandaki yatırımlarını artırarak sürdürmeye devam edeceğini ifade etti.