Ticaret Bakanlığı, Avrupa Birliği'ne yönelik e-ticaret ihracatında önemli bir dijital dönüşümü hayata geçirdi. Basitleştirilmiş Gümrük Beyannamesi (BGB) kapsamında Avrupa Birliği ülkelerine ihraç edilen ve kıymeti 150 Avro'yu aşmayan gönderiler için Elektronik A.TR Dolaşım Belgesi Sistemi kullanıma sunuldu.

Yeni uygulama, Avrupa Birliği'nde 1 Temmuz 2026 itibarıyla "de minimis" uygulamasının sona ermesi sonrasında Gümrük Birliği'nin tercihli ticaret yapısını korumak ve e-ticaret gönderilerinde ticaretin kesintisiz devamını sağlamak amacıyla geliştirildi.

Ticaret Bakanlığınca oluşturulan sistem sayesinde, BGB kapsamında gerçekleştirilen ve gerekli şartları taşıyan ihracat gönderileri için A.TR Dolaşım Belgesi elektronik ortamda otomatik olarak oluşturulacak ve vize edilecek. Böylece belge düzenleme süreci hızlanacak, manuel işlemler ise önemli ölçüde azalacak.

Uygulama, Bakanlıktan operatör yetkisi alan hızlı kargo firmaları ile posta idaresi tarafından kullanılacak. İhracatçının talebi doğrultusunda, BGB kapsamındaki her taşıma senedi için ayrı bir elektronik A.TR Dolaşım Belgesi düzenlenecek.

Ayrıca 150 Avro'yu aşmayan ve BGB kapsamında elektronik olarak oluşturulan A.TR Dolaşım Belgeleri için gümrük idaresine, posta idaresine veya hızlı kargo operatörüne herhangi bir ücret ödenmeyecek. Böylece düşük tutarlı e-ticaret ihracatında belge maliyetleri de ortadan kalkmış olacak.

Hazırlanan uygulama kılavuzuna göre elektronik A.TR belgeleri QR kodlu olarak oluşturulacak ve hem Türk hem de Avrupa Birliği gümrük idareleri tarafından elektronik ortamda doğrulanabilecek. Belgeler güvenli şekilde sistemde saklanacak, belge üzerinde değişiklik yapılması halinde ise sistem tarafından otomatik olarak iptal edilecek.

Buna karşılık, 150 Avro'yu aşan ihracat gönderilerinde mevcut uygulama değişmeyecek. Bu gönderiler için A.TR Dolaşım Belgeleri gümrük müşavirleri tarafından düzenlenmeye devam edecek ve yürürlükteki mevzuat kapsamında belge düzenleme ücretleri uygulanmayı sürdürecek.

Dış ticaret uzmanları, yeni uygulamanın özellikle Avrupa Birliği'ne düşük tutarlı e-ticaret ihracatı yapan işletmeler için önemli bir kolaylık sağlayacağını, ihracat süreçlerini hızlandıracağını ve dijitalleşmeye önemli katkı sunacağını değerlendiriyor. Buna karşın, 150 Avro üzerindeki ticari ihracatlarda mevcut A.TR düzenleme usulü ve ücretlendirme sistemi aynen devam edecek. Böylece yeni sistem yalnızca Basitleştirilmiş Gümrük Beyannamesi kapsamındaki düşük tutarlı e-ticaret gönderileri için uygulanacak