YENİ BİTKİ KARANTİNASI YÖNETMELİĞİ 4 AĞUSTOS'TA YÜRÜRLÜĞE GİRİYOR

Tarım ve Orman Bakanlığı tarafından hazırlanan ve 06 Mayıs 2026 tarihli, 33245 sayılı Resmî Gazete'de yayımlanan Bitki Karantinası Yönetmeliği, bitki ve bitkisel ürünlerin ithalat, ihracat, transit ve yeniden ihracat işlemlerinde uygulanacak kuralları önemli ölçüde değiştirdi. Eski yönetmeliği yürürlükten kaldıran yeni düzenleme, 4 Ağustos 2026 tarihinde yürürlüğe girecek.

Yeni yönetmelik, Avrupa Birliği bitki sağlığı mevzuatıyla uyumun sağlanmasının yanı sıra, Türkiye'nin tarımsal üretimini tehdit eden zararlı organizmalara karşı daha etkin mücadele edilmesini amaçlıyor. Özellikle son yıllarda yayılım gösteren karantina zararlıları nedeniyle ithalat süreçlerinde bitki sağlığı kontrolleri önemli ölçüde sıkılaştırılıyor.

Yönetmeliğin gümrük uygulamalarını doğrudan ilgilendiren en önemli değişikliği ise ilk giriş noktasında bitki sağlığı kontrolü zorunluluğu oldu. Buna göre, zirai karantinaya tabi ürünlerin resmî kontrolleri yalnızca Türkiye Gümrük Bölgesine ilk giriş yapılan sınır kapısı, liman veya yetkili giriş gümrük idaresinde tamamlanacak. İlk giriş noktasında kontrolü yapılmadan iç gümrüğe sevk edilen sevkiyatlar ise iç gümrükte açılmayacak, resmî kontrollerin yapılabilmesi amacıyla ilk giriş yaptığı sınır kapısı veya liman gümrük idaresine iade edilecek.

Bu düzenleme, yıllardır uygulanan ve bazı durumlarda bitki sağlığı kontrollerinin iç gümrüklerde veya eşyanın beklediği antrepolarda yapılmasına imkân veren uygulamayı sona erdiriyor. Artık ilk giriş noktasında gerekli kontroller tamamlanmadan yüklerin iç gümrüklere veya antrepolara yönlendirilmesi mümkün olmayacak.

Tarım ve Orman Bakanlığı, özellikle Ürün Güvenliği ve Denetimi Tebliği (2026/5) Ek-7 kapsamında yer alan zirai karantinaya tabi ürünlerin ilk giriş noktasında kontrol edilmeden ülke içine sevk edilmesinin ciddi bitki sağlığı riskleri oluşturduğunu vurguluyor. Bakanlığa göre, bitki ve bitkisel ürünlerle birlikte taşınabilecek zararlı organizmaların üretim alanlarına ulaşması, hem tarımsal üretim hem de ülke ekonomisi açısından büyük zararlar doğurabilecek. Bu nedenle ilk giriş kontrolleri artık tavsiye değil, zorunlu bir uygulama haline geliyor.

Yönetmeliğin uygulanmasını desteklemek amacıyla gümrük idarelerinde de yeni bir kontrol sistemi oluşturulacak. Antrepolara boşaltılmak istenen sevkiyatlarda, "Bitki Sağlığı Kontrolü Yetkili Giriş Gümrük İdaresinde Yapılmıştır." onayını taşıyan Bitki Sağlık Sertifikası aranacak. Bu onayın bulunmaması halinde yüklerin antrepolara boşaltılmasına izin verilmeyecek.

Yeni düzenlemenin özellikle ithalatçılar, lojistik firmaları, taşıyıcılar, antrepo işletmeleri ve gümrük müşavirleri açısından önemli sonuçlar doğurması bekleniyor. İlk giriş noktasındaki resmî kontroller tamamlanmadan yapılan sevkiyat planlamaları; yüklerin sınır kapısına geri gönderilmesine, ilave taşıma ve depolama maliyetlerine, teslim sürelerinin uzamasına ve ticari mağduriyetlere neden olabilecek.

Uzmanlar, 4 Ağustos 2026 tarihinden itibaren bitki ve bitkisel ürün ithalatı yapan firmaların lojistik planlamalarını yeni kurallara göre revize etmeleri gerektiğini belirtiyor. Özellikle sınır kapısı ve limanlarda gerçekleştirilecek resmî bitki sağlığı kontrolleri tamamlanmadan iç gümrüğe sevk planı yapılmaması, hem zaman kaybının hem de ilave maliyetlerin önüne geçilmesi açısından büyük önem taşıyor.

 

Bitki Karantinası Yönetmeliği>>>>